অসমত উদযাপিত দৌলোৎসৱৰ তাৎপৰ্য

গৌতম শৰ্মা

ভাৰতৰ অধিকাংশ ঠাইত হোলী ৰং, হাঁহি আৰু উশৃংখল আনন্দৰ উৎসৱ হিচাপে পৰিচিত। কিন্তু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয়ভূমি অসমত হোলীয়ে অধিক গভীৰ আধ্যাত্মিক অৰ্থ আৰু তাৎপৰ্য লাভ কৰি আহিছে। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ জন্মস্থান বৰদোৱা আৰু বৰপেটা সত্ৰৰ লগতে অসমৰ ভিন্ন ঠাইত এই হোলী দৌলোৎসৱ হিচাপেহে উদযাপন কৰা হয়। ইয়াত ৰং কেৱল আনন্দৰ বাবে ছটিওৱা নহয়। ই ভক্তি, শৃংখলা আৰু সমষ্টিগত স্মৃতিৰ এক মাধ্যম হৈ উঠে। এই উৎসৱে পঞ্চদশ শতিকাত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক শৰণ নাম ধৰ্ম আন্দোলনৰ আধ্যাত্মিক দৃষ্টিভংগীক প্ৰতিফলিত কৰি আহিছে। অসমত উদযাপিত হোলীৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আৰু তাৎপৰ্যক জানিবলৈ হ’লে বৰদোৱা আৰু বৰপেটা সত্ৰত বহু শতিকাজুৰি পালন কৰি অহা এই উৎসৱৰ ঐতিহ্য আৰু বৈশিষ্ট্যক আমি ভালদৰে অধ্যয়ন কৰিব লাগিব।

ঐতিহাসিক পৰম্পৰা অনুসৰি, মাত্ৰ একৈশ বছৰ বয়সতে শংকৰদেৱে নিজেই বৰদোৱাত দৌল উৎসৱৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। চৰিত পুথিসমূহৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, পাছলৈ য’ত তেওঁ বিখ্যাত চিহ্নযাত্ৰা ভাওনা মঞ্চস্থ কৰিছিল, সেই ঠাইতেই প্ৰথম দৌলৰ ভেটি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তেওঁ নিজ হাতেৰে মাটি কঢ়িয়াই আনিছিল। মাটি খান্দোতে বিষ্ণু বা গোবিন্দৰ এটি মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছিল। এই মূৰ্তিটো পাছলৈ দৌল গোবিন্দ নামে পৰিচিত হয় আৰু উৎসৱৰ সময়ত ইয়েই পূজাৰ মুখ্য কেন্দ্ৰ হৈ উঠে। ‘দৌল’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ভগৱান কৃষ্ণৰ আসন বা সিংহাসন। ফাগুন মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিত এই মূৰ্তিটোক সজোৱা আসনত স্থাপন কৰি নাম কীৰ্তনৰ মাজেৰে শোভাযাত্ৰা কৰি উলিওৱা হয়।

বৰদোৱাত এই উৎসৱটি এক সুসংগঠিত তিনিদিনীয়া ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি পালন কৰা হয়। প্ৰথম দিনটো ‘গন্ধ উৎসৱ’ নামে পৰিচিত, যি দেৱতাৰ আনুষ্ঠানিক শুদ্ধিকৰণ আৰু প্ৰস্তুতিৰ সূচক। এই দিনটোক দৌল গোবিন্দৰ মূৰ্তিটোক গৰ্ভগৃহৰ পৰা উলিয়াই আনি এখন অস্থায়ী মণ্ডপত পৱিত্ৰ গছৰ তলত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পাছত গাখীৰ, চন্দন, তুলসী পানী আৰু সুগন্ধি দ্ৰব্যৰে মূৰ্তিটোক স্নান কৰোৱা হয়। এই কাৰ্য কেৱল এক প্ৰতীকী আচাৰ নহয়। ই বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সেই ধাৰণাক প্ৰতিফলিত কৰে যে ভক্তি সদায় শুদ্ধ আৰু শৃংখলাবদ্ধ হ’ব লাগে। লগতে এইদিনা মন্দিৰ চৌহদ পৰিস্কাৰ কৰি সজোৱা হয় আৰু সমগ্ৰ পৰিৱেশ নীৰৱ অপেক্ষাৰ এক অনুভূতিৰে ভৰি পৰে।

দ্বিতীয় দিনটো অৰ্থাৎ পূৰ্ণিমা তিথিয়েই হৈছে মুখ্য উদযাপনৰ দিন। এইদিনা ভকতসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰাকৃতিক ৰঙৰে প্ৰস্তুত কৰা ফাকু কৃষ্ণৰ মূৰ্তিত আৰু ইজনে সিজনৰ গাত লগায়। প্ৰাকৃতিক ৰং ব্যৱহাৰৰ গুৰুত্ব আছে, কিয়নো ই প্ৰকৃতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য আৰু উৎসৱ পালনত সংযমৰ ধাৰণাক প্ৰতিফলিত কৰে। নাম কীৰ্তনেও আকাশ-বতাহ মুখৰিত কৰি তোলে; যাৰ সৈতে খোল আৰু তালৰ ধ্বনি সংযুক্ত হৈ থাকে। অসমত এই উৎসৱ কেৱল কোলাহলময় উল্লাস নহয়। ই সংগীতৰ মাধ্যমেৰে প্ৰকাশ পোৱা ভক্তি।

অসমত সত্ৰীয়া পৰম্পৰাত গোৱা হোলী গীতে এই দিনটোক উত্তৰ ভাৰতৰ হোলী গীতৰ পৰা পৃথক এক স্বকীয় চৰিত্ৰ প্ৰদান কৰে। এক জনপ্ৰিয় স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি, এই উৎসৱ কৃষ্ণৰ ঘুনুচাৰ ঘৰলৈ গমনৰ সৈতে জড়িত। য’ত তেওঁ সাত দিন ধৰি আছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই ঘটনাৰ স্মৃতিত কৃষ্ণ আৰু ঘুনুচাৰ মাজত এক প্ৰতীকী বিবাহ অনুষ্ঠান মঞ্চস্থ কৰা হয়।

এই ঐশ্বৰিক মিলনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ মূৰ্তিটোক শোভাযাত্ৰাৰে লৈ যোৱা হয়। এইধৰণৰ অভিনয় কেৱল সাধাৰণ লোককথা নহয়। বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিয়ে কেনেকৈ ভক্তি, নাট্য আৰু সামূহিক জীৱনক একেলগে মিলাই লৈছিল ই তাকেই দেখুৱায়। শংকৰদেৱে প্ৰৱৰ্তন কৰা ভাওনাৰ নাট্য পৰম্পৰাই হোলী উদযাপনৰ আকাৰ গঢ় দিয়াতো গভীৰভাৱে প্ৰভাৱ পেলাইছিল।

তৃতীয় দিনটো হৈছে দৌল যাত্ৰা, যিয়ে উৎসৱটোক আনুষ্ঠানিক সমাপ্তিৰ দিশলৈ নিয়ে। এই দিনটোত মূৰ্তিটোক সুন্দৰভাৱে সজোৱা এখন দোলাত স্থাপন কৰা হয়। গায়ন, বায়ন, ভকত আৰু গাঁৱৰ আই-মাতৃসকলে শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। দেৱতাক দৌল মন্দিৰৰ চৌপাশে সাতবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰোৱা হয়। শোভাযাত্ৰা পাৰ হৈ যাওঁতে গৃহস্থসকলে নিজৰ পদূলি পৰিস্কাৰ কৰি তামোল-পাণ, ধূপ-বন্তি আদি আগবঢ়াই সেৱা জনায়। ওচৰ চুবুৰীয়া গাঁও আৰু সত্ৰাধিকাৰৰ ঘৰসমূহ পৰিদৰ্শন কৰাৰ পাছত মূৰ্তিটো পুনৰ কীৰ্তন ঘৰলৈ উভতাই আনা হয়। ‘দুৱাৰধৰা’ নামে জনাজাত সমাপনী আচাৰে উৎসৱৰ আনুষ্ঠানিকতা অন্ত পেলায়। এই সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে ভক্তি ব্যাপক ৰূপত বিস্তাৰিত হৈ সামূহিক জীৱনৰ অংশ হৈ উঠে।

অন্যহাতেদি, বৰপেটা সত্ৰত উদযাপিত দৌল উৎসৱৰ নিজস্ব এক বৈশিষ্ট্যময় গাম্ভীৰ্যতা আছে। পৰম্পৰাগত বিশ্বাস অনুসৰি ষোড়শ শতিকাত মথুৰা দাস বুঢ়া আতাই ইয়াত আনুষ্ঠানিকভাৱে দৌল উৎসৱৰ প্ৰচলন কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে বৰপেটাত এক সু-সংগঠিত আৰু শৃংখলাবদ্ধ আচাৰ পদ্ধতি বিকাশ লাভ কৰে। এই উদযাপন সাধাৰণতে কেইবাদিন ধৰি চলি থাকি শুদ্ধিকৰণ আচাৰে আৰম্ভ হৈ বৃহৎ সামূহিক সমাৱেশেৰে সমাপ্তি লাভ কৰে।

বৰপেটাৰ এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ভিৰ পৰিচালনাৰ শৃংখলাবদ্ধ ব্যৱস্থা। হাজাৰ হাজাৰ ভকত সমবেত হ’লেও সত্ৰই পৰম্পৰাগত প্ৰশাসনিক কাঠামোৰ জৰিয়তে সুসংগঠিত শৃংখলা বজাই ৰাখে। বৰপেটাত হোলিকা দহন আচাৰো উৎসৱৰ বিস্তৃত বোধৰ অংশ হিচাপে স্থান লাভ কৰে। প্ৰহ্লাদ আৰু হোলিকাৰ কাহিনীয়ে ভকতসকলক অহংকাৰৰ ওপৰত বিশ্বাসৰ জয়ৰ কথা স্মৰণ কৰায়। বিষ্ণুৰ প্ৰতি প্ৰহ্লাদৰ অটল ভক্তি আৰু হোলিকাৰ দহন সত্যৰ ওপৰত অসত্যৰ পৰাজয়ৰ প্ৰতীক। কিন্তু অসমৰ বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এই কাহিনী আক্ৰমণাত্মক আচৰণৰ উপলক্ষ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা নহয়; বৰং ই অন্তৰঙ্গ বিশ্বাস আৰু নৈতিক শক্তিৰ স্মাৰক হিচাপেহে গ্ৰহণ কৰা হয়।

আন পৌৰাণিক সংযোগসমূহেও এই দৌল উৎসৱৰ অৰ্থক অধিক সমৃদ্ধ কৰে। ৰঙৰ আনন্দময় আদান-প্ৰদান কৃষ্ণৰ ৰাধা আৰু গোপীসকলৰ সৈতে কৰা ক্ৰীড়াৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়। ‘মদন দহন’ ধাৰণাটো, য’ত শিৱই কামদেৱক দহন কৰে, কেতিয়াবা কামনাৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰতীক হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। এই বহুমুখী কাহিনীবোৰৰ জৰিয়তে অসমৰ হোলীয়ে সৰ্বভাৰতীয় পৌৰাণিক ঐতিহ্য আত্মস্থ কৰিলেও শংকৰদেৱৰ শিক্ষাৰে গঢ় লোৱা এক স্বতন্ত্ৰ বৈষ্ণৱ দৃষ্টিভংগীক প্ৰকাশ কৰে।

ঐতিহাসিকভাৱে দৌল উৎসৱে বহু সংকটময় সময় অতিক্ৰম কৰি জীৱিত হৈ আছে। ৰাজনৈতিক অশান্তিৰ কাৰণে শংকৰদেৱে বৰদোৱা এৰি যোৱাৰ পিছত সত্ৰখন কিছুদিন ধ্বংসৰ দিশে গতি কৰিছিল। পাছলৈ তেওঁৰ বংশধৰ আৰু শিষ্যসকলৰ নেতৃত্বত ইয়াক পুনৰুজ্জীৱিত কৰা হয়। অন্তৰ্গত মতবিৰোধৰ ফলত বৰদোৱা শেষত নৰোৱা আৰু শলগুৰি সত্ৰত বিভক্ত হৈছিল, তথাপিও উমৈহতীয়া দৌলোৎসৱ উদযাপন এক সংহতিমূলক পৰম্পৰা হিচাপে আজিও অটুট আছে। ১৯৫৮ চনত দুয়ো সত্ৰৰ মাজত এক উমৈহতীয়া কীৰ্তন ঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিয়ে দুয়ো সত্ৰৰ মিলন আৰু সমন্বয়ৰ প্ৰতীক হিচাপে পৰিগণিত হৈ আহিছে। সেয়ে এই উৎসৱে অসমৰ বৈষ্ণৱ অনুষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ইতিহাসকো স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত কৰে।

অসমৰ বৰদোৱা আৰু বৰপেটাৰ দৰে বৈষ্ণৱ কেন্দ্ৰসমূহত পালিত হোলীয়ে কেনেকৈ এক জনপ্ৰিয় লোকউৎসৱ সংস্কাৰমুখী আধ্যাত্মিক চিন্তাধাৰাৰে নতুন ৰূপ লাভ কৰিব পাৰে তাকেই প্ৰমাণ কৰে। শংকৰদেৱৰ ধৰ্মসংস্কাৰ আন্দোলনে অত্যধিক আচাৰানুষ্ঠান আৰু জাতিভেদৰ বাধা অস্বীকাৰ কৰি ঈশ্বৰৰ নামৰ মাধ্যমেৰে ভক্তিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। দৌল উৎসৱত ৰং আছে, কিন্তু সংযমো আছে। আনন্দ আছে, কিন্তু শৃংখলাও আছে। অন্য ঠাইত হোলীৰ সৈতে জড়িত উশৃংখলতা বা হিংসাত্মক আচৰণ ইয়াত পৰিহাৰ কৰা হয়।

গতিকে অসমত উদযাপিত এই উৎসৱে স্পষ্ট কৰে যে উৎসৱমুখৰতা আৰু শৃংখলাই একেলগে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। আজিও দৌল উৎসৱৰ সময়ত বৰদোৱা আৰু বৰপেটাই অসম তথা অসমৰ বাহিৰৰ বহু ঠাইৰ পৰা ভক্ত আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে। বহুজনৰ বাবে এই অংশগ্ৰহণ কেৱল মনোৰঞ্জন নহয়, ই অসমীয়াৰ আধ্যাত্মিক শিপাৰ সৈতে নিজক সংযোগ কৰাৰ এক উপায়। খোল-তালৰ ধ্বনি, সমবেত নাম-গান, সজোৱা আসনত স্থাপিত দৌল গোবিন্দৰ দৰ্শন আৰু প্ৰাকৃতিক ফাকু গুৰিৰ কোমল স্পৰ্শই এনে এক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে, য’ত ভক্তি দৃষ্টিগোচৰ আৰু স্পৰ্শযোগ্য হৈ উঠে।

সেয়ে অসমৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৃষ্ঠভূমি বৰদোৱা আৰু বৰপেটাত পালিত হোলী কেৱল বসন্ত ঋতুৰ এক সাধাৰণ উৎসৱ নহয়। ই ইতিহাস আৰু বিশ্বাস, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত এক জীৱন্ত সেতু। বৰদোৱা আৰু বৰপেটাৰ জৰিয়তে হোলীৰ ৰং ভক্তিৰ ৰঙলৈ ৰূপান্তৰিত হয়, যিয়ে মানুহক স্মৰণ কৰাই যে উৎসৱৰ সত্য আৰু শুদ্ধ উদযাপন কেৱল বাহ্যিক উল্লাসত নহয়, বৰং অন্তৰৰ সামঞ্জস্য আৰু আধ্যাত্মিক শান্তিতহে নিহিত। স্থানীয়ভাৱে দৌল উৎসৱ নামে জনাজাত এই উৎসৱ উদযাপনৰ বহুখিনি গুৰুত্বপূৰ্ণ তাৎপৰ্যও আছে। সৰ্বপ্ৰথমেই ই শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ জীৱন্ত শক্তিক প্ৰতিফলিত কৰে। এই উৎসৱেই সামূহিক পৰিচয়, নৈতিক মূল্যবোধ, কলা পৰম্পৰা আৰু সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি সংৰক্ষণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।

এই উৎসৱৰ অন্যতম মুখ্য সামাজিক তাৎপৰ্য ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্তিমূলক স্বভাৱত নিহিত হৈ আছে। শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একশৰণ নাম ধৰ্মই কঠোৰ জাতিভেদ ব্যৱস্থাক অস্বীকাৰ কৰি ঈশ্বৰৰ নাম-জপৰ মাধ্যমেৰে ভক্তিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। দৌল উৎসৱৰ সময়ত বিভিন্ন সামাজিক পটভূমিৰ মানুহে কোনো ভেদাভেদ নোহোৱাকৈ কীৰ্তন ঘৰত একত্ৰিত হয়। নাম কীৰ্তন, শোভাযাত্ৰা আৰু ফাকু লগোৱাৰ উমৈহতীয়া অংশগ্ৰহণে প্ৰতীকীভাৱে সামাজিক দূৰত্ব হ্ৰাস কৰে। অন্য বহু অঞ্চলত হোলী কেতিয়াবা উগ্ৰ বা বিশৃঙ্খল ৰূপ ল’লেও বৰদোৱা আৰু বৰপেটাৰ উদযাপনে সদায় শৃংখলা আৰু গাম্ভীৰ্যতা বজাই ৰাখে।

ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত হয় যে সংস্কাৰমুখী আধ্যাত্মিক চিন্তাধাৰাই কেনেকৈ এক জনপ্ৰিয় লোক-উৎসৱক সুসংগঠিত আৰু মূল্যবোধভিত্তিক সামূহিক অনুষ্ঠানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰে। সাংস্কৃতিক দিশৰ পৰা এই উৎসৱ পৰম্পৰাগত অভিনয় আৰু সংগীত কলাসমূহক জীয়াই ৰাখিবলৈ এক শক্তিশালী মাধ্যম। খোল-তালৰ ধ্বনি, সমবেত বৰগীত আৰু হোলী গীতৰ গায়ন আৰু ভাওনা পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱে এই উদযাপনক অসমৰ শাস্ত্ৰীয় সত্ৰীয়া ঐতিহ্যৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সংযুক্ত কৰে। বিশেষকৈ বৰপেটাত গায়ন আৰু বায়নৰ সুসংগঠিত অংশগ্ৰহণ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত সংৰক্ষিত বহু প্ৰাচীন সংগীত শিক্ষা আৰু অনুশীলনৰ প্ৰতিফলন। এইদৰে হোলী এক এনে মঞ্চ হৈ উঠে, য’ত ভক্তিমূলক কলা, সংগীত আৰু নাট্য পৰম্পৰা এটা প্ৰজন্মৰ পৰা আন এটা প্ৰজন্মলৈ সঞ্চাৰিত হয়।

এই উৎসৱে সামূহিক বন্ধনকো অধিক দৃঢ় কৰি তোলে। দৌল যাত্ৰাৰ সময়ত দেৱতাই গৃহস্থৰ ঘৰ আৰু ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহ পৰিদৰ্শন কৰে, যাৰ মাধ্যমেৰে তেওঁ প্ৰতীকীভাৱে মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰৱেশ কৰে। পৰিয়ালসমূহে নিজৰ পদূলি পৰিস্কাৰ কৰি তামোল-পাণ আৰু বন্তি জ্বলাই আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ কৰে। এই আচাৰ-ব্যৱহাৰে পাৰস্পৰিক সন্মান আৰু উমৈহতীয়া দায়িত্ববোধকো শক্তিশালী কৰে।

ঐতিহাসিক বিভাজনৰ পিছতো বৰদোৱাত নৰোৱা আৰু শলগুৰি সত্ৰৰ যৌথ অংশগ্ৰহণে ধৰ্মীয় পৰম্পৰাই সংঘাতৰ সময়তো এক ঐক্যবদ্ধ শক্তি হিচাপে কাম কৰিব যে পাৰে তাকেই দেখুৱায়। অৰ্থনৈতিক দিশৰ পৰা এই উৎসৱৰ যথেষ্ট স্থানীয় গুৰুত্ব আছে। তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকৰ আগমনে ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু স্থানীয় বজাৰসমূহক সহায় কৰে। তথাপিও নগৰাঞ্চলৰ হোলী উদযাপনৰ তুলনাত বাণিজ্যিকীকৰণ যথেষ্ট সীমিত হৈ আছে। প্ৰাকৃতিক ৰং আৰু পৰম্পৰাগত সজ্জাৰ ব্যৱহাৰে পৰিৱেশ সচেতনতা আৰু অতিৰিক্ত ভোগবাদী সংস্কৃতিৰ প্ৰতি এক নীৰৱ প্ৰতিৰোধকো প্ৰতিফলিত কৰে।

বৰদোৱা আৰু বৰপেটাৰ দৌলোৎসৱ উদযাপনৰ ধাৰাবাহিকতা আৰু অভিযোজনৰ মাজত এক সু-সমন্বয়ৰ প্ৰতীক। মধ্যযুগীয় বৈষ্ণৱ দৰ্শনৰ সৈতে জড়িত হ’লেও এই উৎসৱটোৱে শৃংখলা, সংযম আৰু সামূহিক অনুশাসন প্ৰচাৰ কৰি আধুনিক সময়তো নিজৰ প্ৰাসংগিকতা অটুট ৰাখিছে। সেয়ে বৰদোৱা আৰু বৰপেটাত উদযাপিত হোলী সামাজিকভাৱে সংহতিমূলক, সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধিকাৰক, অৰ্থনৈতিকভাৱে সহায়ক আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ। ই এক জীৱন্ত উদাহৰণ, যিয়ে কেনেকৈ বিশ্বাসভিত্তিক অনুষ্ঠানসমূহ, জন উৎসৱসমূহক সামঞ্জস্য, পৰিচয় আৰু নৈতিক শিক্ষাৰ শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰে তাকেই প্ৰমাণ কৰে।

Mahabahu Climate Forum

গৌতম শৰ্মা, ফোন: ৯৯৫৪০-০০২০০

Mahabahu.com is an Online Magazine with collection of premium Assamese and English articles and posts with cultural base and modern thinking. You can send your articles to editor@mahabahu.com / editor@mahabahoo.com (For Assamese article, Unicode font is necessary) Images from different sources.