পৃথিৱীৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় অনন্য বটল গছঃ বাওবাব

পৃথিৱীৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় অনন্য বটল গছঃ বাওবাব

মানস প্ৰতিম দত্ত

আমাৰ পৃথিৱীখন যে কিমান বিস্ময়কৰ জীৱৰ বাসভূমি সেইকথা ভাবিলে সঁচাই বৰ আচৰিত লাগে। আপুনি বাৰু কেতিয়াবা এনেকুৱা এবিধ গছৰ কল্পনা কৰি পাইছেনে যি বটলৰ দৰে পানী সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। হয়; ঠিকেই ধৰিছে, আজি আমি আলোচনা কৰিবলৈ বিচাৰিছোঁ এনে এজোপা গছৰ কথা, যিজোপা হৈছে বটল গছ নামেৰে অধিক পৰিচিত বাওবাব গছ।

পৃথিৱীৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় আৰু অনন্য গছবোৰৰ ভিতৰত এবিধ অন্যতম গছ হ’ল বাওবাব গছ। এই গছজোপাক Tree of Life নামেৰেও জনা যায়।

বাওবাব গছ এডানচোনিয়া (Adansonia) গণৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই গণত মুঠ নটা প্ৰজাতি আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি পৰিচিত প্ৰজাতিবিধ হ’ল এডানচোনিয়া ডিজিটাটা (Adansonia digitata)। ইয়াক আফ্ৰিকান বাওবাব গছ বুলি কোৱা হয়।

এই প্ৰজাতিবিধ আফ্ৰিকা মহাদেশৰ চাভানা অঞ্চলত ব্যাপকভাৱে দেখা পোৱা যায়। এই গণৰ আন দুবিধ প্ৰজাতি হৈছে মাদাগাস্কাৰৰ থলুৱা প্ৰজাতি এডানচোনিয়া মাদাগাস্কাৰিয়েনচিচ্ (Adansonia madagascariensis) আৰু এডানচোনিয়া পেৰ্ৰিয়েৰি (Adansonia perrieri)।

আনহাতে, বটল গছ (বটল ট্ৰি) নামেৰে পৰিচিত ইয়াৰ আন এটা প্ৰজাতি এডানচোনিয়া গ্ৰেগ’ৰি (Adansonia gregorii) পোৱা যায়। এডানচোনিয়া কিলিমা (Adansonia kilima) নামৰ প্ৰজাতিবিধ অলপতে পূব আফ্ৰিকাৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত নতুনকৈ চিনাক্ত কৰা হৈছে।
বাওবাব গছবোৰ মূলতঃ আফ্ৰিকা, মাদাগাস্কাৰ, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আৰব উপদ্বীপৰ মৰু আৰু অৰ্দ্ধ-মৰু অঞ্চল সমূহত দেখা পোৱা যায়।

কেনে আছে বুৰে পতি শেলুক ?

CLICK THE LINK ABOVE

আজিৰপৰা প্ৰায় ২০ কোটিৰো অধিক বছৰৰ আগতে উৎপত্তি হোৱা বাওবাব গছৰ সবাতোকৈ আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াৰ অস্বাভাৱিক গঠন। সাধাৰণতে গছজোপা “উল্টা গছ” নামেৰে স্থানীয় লোকৰ মাজত অধিক পৰিচিত। এই নামৰ আঁৰৰ কাৰণ কি জানেনে? কাৰণ হ’ল – ইয়াৰ ডালবোৰ দেখাত শিপাৰ দৰে। গছজোপা দেখিলে এনে লাগে যেন গছজোপা উল্টাকৈ ৰোপণ কৰা হৈছে আৰু তেনেকৈয়ে বৃদ্ধি পাইছে।

বাওবাব গছৰ এক ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আছে। প্ৰাচীন কালত এই গছজোপাক ইয়াৰ জীৱনধাৰণকাৰী গুণৰ বাবে শ্ৰদ্ধা কৰিছিল। বহু আফ্ৰিকান সম্প্ৰদায়ে বাওবাব গছক সামাজিক অনুষ্ঠান আয়োজন, আলাপ আলোচনা আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ বাবে এক মিলনস্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

আৰ্দ্ৰভূমি আৰু মানৱ কল্যাণ

CLICK THE LINK ABOVE

শুকান বতৰত গছজোপাই পানী সংৰক্ষণৰ বাবে পাতবোৰ সৰাই পেলায়। ইয়াৰ ফুলবোৰ ডাঙৰ, সাধাৰণতে বগা হয় আৰু ৰাতিভাগতহে ফুলে। ফুলবোৰৰ পৰাগযোগত বাদুলি আৰু অন্যান্য নিশাচৰ প্ৰাণীয়ে সহায় কৰে।

এই গছৰ আয়ুস অবিশ্বাস্য। এই গছৰ আয়ুসকাল ১,০০০ বছৰতকৈ অধিক হোৱা দেখা যায়। ৩০ মিটাৰ (৯৮ ফুট) উচ্চতা আৰু ১১ মিটাৰ (৩৬ ফুট)তকৈ অধিক ব্যাসৰ হয়। এই প্ৰকাণ্ড কাণ্ডত গছজোপাই ১,০০,০০০ লিটাৰ পৰ্যন্ত বিপুল পৰিমাণৰ পানী সঞ্চয় কৰি ৰাখিব পাৰে। এই ক্ষমতাই মৰু অঞ্চলত গছজোপাক জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰে। তদুপৰি স্থানীয় আদিবাসী আৰু খেতিয়ক সকলে প্ৰয়োজন সাপেক্ষে সংকটৰ সময়ত ইয়াৰ গা-গছ আৰু শিপা কাটি তাত জমা হৈ থকা পানী খাই পিয়াহ দূৰ কৰাৰ কথা জানিবলৈ পোৱা যায়।

অসমীয়া গীত-মাতত পখিলাৰ ৰহস্যময় জগতখন

CLICK THE LINK ABOVE

বাওবাব গছৰ ডালবোৰ বাহিৰলৈ প্ৰসাৰিত হৈ থকা শিপাৰ দৰে, যাৰ ফলত ইয়াক ওলোটা হৈ থকা যেন দেখা যায়। কিছুমান বাওবাব গছ ৬,০০০ বছৰতকৈও অধিক বয়সৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, যাৰ ফলত ইহঁত গ্ৰহৰ কিছুমান প্রাচীনতম জীৱিত জীৱ।

বাওবাবে ভিটামিন চি, এন্টিঅক্সিডেন্ট আৰু অন্যান্য পুষ্টিকৰ উপাদানেৰে সমৃদ্ধ এক অনন্য ফল উৎপন্ন কৰে। ইয়াক বান্দৰে খুব খাই বাবে “মাংকি ব্ৰেড” বুলি কোৱা হয়। এই গছবোৰ সাধাৰণতে একগোট হৈ থাকে। এক বা একাধিক বয়সীয়াল গছক ইয়াৰ পুলি কিছুমানে আগুৰি এনে গোট বা থূপ হৈ থাকে।

Baobab Fruit: Zimbabwe’s Lifeline Amid Climate-Induced Droughts !

CLICK THE LINK ABOVE

বাওবাব গছ মৰু অঞ্চলৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। হাতী আৰু অন্যান্য প্ৰাণীয়ে কাণ্ডৰ বাকলি খাই পানী আৰু পুষ্টি লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও গছৰ ফেৰেঙণিবোৰ চৰাই, বাদুলি আৰু অন্যান্য সৰু প্ৰাণীৰ বাবে সু-বাসস্থান।

মানস প্ৰতিম দত্তৰ প্ৰকৃতি সাহিত্যঃ এক অৱলোকন

CLICK THE LINK ABOVE

আফ্ৰিকা আৰু মাদাগাস্কাৰৰ স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ বাবে বাওবাব গছৰ সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক গুৰুত্ব অপৰিসীম। বহু সম্প্ৰদায় এই গছক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰে আৰু ইয়াক ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। কিছুমান সংস্কৃতিত বাওবাবক পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মাৰ আশ্ৰয়স্থল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আফ্ৰিকান লোককথা আৰু কাহিনীত বাওবাব গছক জ্ঞান, শক্তি আৰু স্থিতিস্থাপকতাৰ প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।কিছুমান প্ৰাচীন বাওবাব গছ আফ্ৰিকাৰ ঐতিহাসিক পৰিচয় দিবলৈ সক্ষম হৈছে।

উদাহৰণস্বৰূপে, কেপ্টাউনত জেল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা “বাওবাব জেল”ৰ কথা ক’ব পাৰি। বোটচোৱানাৰ “কুবলৰ বাওবাব”ৰ ভিতৰত ৪০ জন মানুহে একগোট হৈ থাকিব পাৰে।

কিতনে আদমী থেঃ শগুনৰ সংৰক্ষণ আৰু এখন অভয়াৰণ্য

CLICK THE LINK ABOVE

ঔষধি গুণৰ বাবে বাওবাব প্ৰাচীন কালৰ পৰাই ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। ইয়াৰ ফল আৰু পাত জ্বৰ, ডায়েৰিয়া, শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত সমস্যা আৰু পুষ্টিহীনতাৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আধুনিক গৱেষণাই দেখুৱাইছে যে বাওবাবৰ ফলত থকা উচ্চ এন্টিঅক্সিডেণ্টে প্ৰদাহ হ্ৰাস কৰে আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা শক্তিশালী কৰে।

বাওবাব গছ কেৱল এবিধ উদ্ভিদ নহয়; ই জীৱন, সংস্কৃতি আৰু প্ৰকৃতিৰ এক জীৱন্ত প্ৰতীক। ইয়াৰ অসাধাৰণ গঠন, দীৰ্ঘায়ু আৰু বহুমুখী উপযোগিতাই পৃথিৱীৰ অন্যতম আশ্চৰ্যজনক গছ হিচাপে পৰিচিত কৰি তুলিছে। বাওবাব গছবোৰে পৰিৱেশ তন্ত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইহঁতৰ বিস্তৃত শিপাৰ ব্যৱস্থাই মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ কৰাত সহায় কৰে, আৰু পানী সংৰক্ষণৰ ক্ষমতাই স্থানীয় পানীৰ স্তৰ বজাই ৰখাত সহায় কৰে।

অসমৰ জাতীয় মাছৰ প্ৰয়োজনীয়তা

CLICK THE LINK ABOVE

জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সন্মুখত এই স্থিতিস্থাপকতা বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পৰিৱেশগত সুবিধাৰ উপৰিও, বাওবাবে বায়ুমণ্ডলৰ পৰা কাৰ্বন ডাই অক্সাইড শোষণ কৰি ইহঁতে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে। এজোপা পূৰ্ণবয়স্ক বাওবাব গছে বছৰি ১০ টন পৰ্যন্ত কাৰ্বন ডাই অক্সাইড সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত গোলকীয় উষ্ণতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত ই মানৱ সমাজৰ এক মূল্যৱান সহযোগী হ’বলৈ সক্ষম হৈছে।

Mahabahu.com is an Online Magazine with collection of premium Assamese and English articles and posts with cultural base and modern thinking.  You can send your articles to editor@mahabahu.com / editor@mahabahoo.com (For Assamese article, Unicode font is necessary) Images from different sources.