মহিলা অবিহনে শান্তি নাহে

মহিলা অবিহনে শান্তি নাহে

মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ সেই সন্দৰ্ভত আফগান কৰ্মী

২০২১ চনৰ ১৫ আগষ্টত তালিবানে কাবুল দখল কৰাৰ ফলত ৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ দিশত বছৰ বছৰ ধৰি কষ্টৰে লাভ কৰা অগ্ৰগতি মচি পেলোৱা হ’ল।

তাৰ পিছৰ বছৰটোত শাসন ব্যৱস্থাই আফগান সমাজৰ পৰাও মহিলাসকলক পদ্ধতিগতভাৱে মচি পেলাইছে: ৰাজহুৱা স্থানত মুখ ঢাকি ৰখাটো বাধ্যতামূলক কৰা, মহিলাসকলৰ বেছিভাগকেই চাকৰিৰ পৰা বাদ দিয়া, ছোৱালীক হাইস্কুলত নিষিদ্ধ কৰা আৰু মহিলা আৰু ছোৱালীৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত আৰু প্ৰসাৰ কৰা সকলো প্ৰতিষ্ঠান ভাঙি পেলোৱা।

আৰু তথাপিও এই অগণন মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ সন্মুখীন হৈ আফগান মহিলাসকলে প্ৰতিৰোধ কৰি আহিছে আৰু নিজৰ দেশৰ বাবে স্থায়ী শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ দিশত কাম কৰি আছে।

ফাউজিয়া কুফী, হাবিবা চাৰাবি আৰু মৰিয়াম ৰায়েদে নিজৰ জীৱন নিজৰ দেশত শান্তি গঢ়াৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিছে।

২০২০ চনত তালিবানৰ সৈতে শান্তি আলোচনাৰ সময়ত ফাউজিয়া আৰু হাবিবাই আফগানিস্তানৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল—’ব্ৰেকথ্ৰু’ আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰা চাৰিগৰাকী মহিলাৰ ভিতৰত দুগৰাকী আছিল তেওঁলোক।

মৰিয়মে ৰাজ্যিক শান্তি মন্ত্ৰালয়ৰ এটা বিভাগৰ মুৰব্বী আছিল। তিনিওজনেই এতিয়া নিৰ্বাসনত।

তেওঁলোকৰ প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণীয়ে শান্তি আৰু নিৰাপত্তা প্ৰক্ৰিয়াত মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব আৰু নেতৃত্বৰ গুৰুত্ব প্ৰদৰ্শন কৰে—আৰু এই প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ পৰা তেওঁলোকৰ অনুপস্থিতিয়ে এখন দেশৰ বাবে কি অৰ্থ বহন কৰিব পাৰে।

ফাউজিয়া কুফী: মহিলাসকলে কেতিয়াও হাৰ নামানিব

পৰিয়ালৰ ভিতৰতে স্কুললৈ যোৱা প্ৰথমগৰাকী ছোৱালী ফাউজিয়া কুফীয়ে আফগানিস্তানৰ সংসদৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা উপাধ্যক্ষ হিচাপে পৰিগণিত হোৱাৰ লগতে দেশখনৰ আলোচনা কৰিবলৈ তালিবানৰ সৈতে মুখামুখিকৈ ​​বহি থকা চাৰিগৰাকী মহিলা আলোচনাপন্থীৰ ভিতৰত অন্যতম।

গণতন্ত্ৰ আৰু আফগান মহিলা আৰু ছোৱালীৰ অধিকাৰৰ বাবে আজীৱন সংগ্ৰামী ফাউজিয়া এতিয়া নিৰ্বাসিত।

তেওঁৰ নিজৰ মুখেৰে শুনকঃ

মই পোন্ধৰ বছৰ ধৰি আফগানিস্তানৰ সংসদৰ সদস্য আছিলো। প্ৰতিদিনে মই ৰাজহুৱা সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ আৰু শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাই আছিলো: সমাৱেশৰ আয়োজন কৰা, ৰাজনৈতিক নেতা, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠন আৰু নাগৰিক সমাজৰ সৈতে কাম কৰি মহিলাসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো নিশ্চিত কৰা।

দোহা চুক্তিৰ পিছত আৰম্ভ হোৱা আফগান আভ্যন্তৰীণ আলোচনাৰ বাবে ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ আলোচনা দলৰ ২১ জন সদস্যৰ ভিতৰত চাৰিগৰাকী মহিলা আছিল। মইও তাৰ ভিতৰত এজন আছিলোঁ।

যিহেতু বেছিভাগ যুদ্ধৰ নেতৃত্ব পুৰুষে কৰে, সেয়েহে পুৰুষেই বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকেহে শান্তিৰ কথা ক’ব পাৰে। আলোচনা কক্ষত এগৰাকী মহিলাক দেখাটো—আৰু কেতিয়াবা কোঠাটোত মই একমাত্ৰ মহিলা আছিলোঁ—সেয়া টেবুলৰ দুয়োফালে দেখাত অভ্যস্ত নাছিল। প্ৰতিদিনে মোৰ উপস্থিতি আছিল এক প্ৰকাৰৰ প্ৰতিৰোধ, এই কথাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল যে নিজৰ দেশক প্ৰভাৱিত কৰা সকলো সিদ্ধান্ততে মহিলাৰ উচিত স্থান আছে।

কিন্তু মই কোঠাটোত থকাটোৱেই যথেষ্ট নাছিল; আমি টেবুলত থকাটোৱেই যথেষ্ট নহয়। আমাৰ দেশক প্ৰভাৱিত কৰা সকলো কথা-বতৰাতো আমাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো প্ৰয়োজন, আৰু আমাৰ মতামতসমূহ অৰ্থপূৰ্ণভাৱে বিবেচনা কৰিব লাগিব। এগৰাকী নাৰী হিচাপে মই প্ৰত্যক্ষভাৱে দেখিছিলো যে মহিলাসকলে কেনেকৈ শান্তিৰ মেজলৈ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দৃষ্টিভংগী আনিব পাৰে, মহিলাসকলে কেনেকৈ আলোচনাক সমৃদ্ধ কৰিব পাৰে।

যোৱা ২০ বছৰত ৰাজনৈতিকভাৱে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা, তথ্যৰ সুবিধা থকা, আমাৰ দেশৰ কি হৈছে সেই কথা জনা ব্যক্তি হিচাপে মোৰ অৰ্থনীতি, নিৰাপত্তা, প্ৰতিষ্ঠান, গণতন্ত্ৰৰ বিষয়ে অধিক জ্ঞান আছিল। মহিলা আলোচনাপন্থী আৰু তালিবানৰ মাজৰ ব্যৱধান কেৱল প্ৰজন্মৰ ব্যৱধান নাছিল, তথ্যৰ ব্যৱধানো আছিল। আৰু ইয়াৰ ফলত শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ আৰু অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে।

তালিবানে কাবুল দখল কৰাৰ পিছৰে পৰা মই এই কথাটোৰ লগত খাপ খাব পৰা নাই যে একবিংশ শতিকাতো, আমি এতিয়াও মহিলাৰ শিক্ষা বা তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ অধিকাৰৰ কথা ক’ব লাগিব!

কিন্তু কৰিবই লাগিব। আৰু যোৱা এটা বছৰত মোৰ ভগ্নীসকলৰ সৈতে মই আফগান মহিলাসকল একত্ৰিত হোৱা আৰু তেওঁলোকে নিজৰ সকলো অধিকাৰৰ পোষকতা কৰি যাব পৰা মঞ্চ থকাটো নিশ্চিত কৰাত মনোনিৱেশ কৰিলোঁ – শিক্ষা আৰু কামৰ বাহিৰেও৷ যোৱা বছৰ আমি আফগানিস্তানত সাহায্যৰ ডিজাইন আৰু বিতৰণত মহিলাসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পোষকতা কৰিছিলো, আৰু এতিয়া মহিলাসকল এই কাঠামোসমূহৰ অংশ।

আমি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সৈতে কাম কৰিলোঁ যাতে কাৰ্যভাৰ শক্তিশালী হয়, যাতে ইয়াত মহিলা, শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ ওপৰত শক্তিশালী মনোনিৱেশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। আমি মানৱ অধিকাৰ পৰিষদৰ সৈতে কাম কৰি আফগানিস্তানত মানৱ অধিকাৰ উলংঘাৰ ওপৰত নজৰ ৰাখিবলৈ আফগানিস্তানৰ বাবে এজন বিশেষ প্ৰতিবেদক সৃষ্টি কৰিলোঁ। আমি কাম কৰিলোঁ যাতে তালিবানৰ ওপৰত ভ্ৰমণ নিষেধাজ্ঞা অব্যাহত থাকে।

আফগানিস্তানৰ ভিতৰত মহিলাসকলৰ সৈতে আৰু অঞ্চলটোত থকাসকলৰ সৈতে কাম কৰি আহিছো যে আমি কেনেকৈ তেওঁলোকৰ কণ্ঠ হ’ব পাৰো। মই এটা আফগান মহিলা মিত্ৰজোঁট ‘ফৰ চেঞ্জ’ স্থাপন কৰিছো, যিটো দেশৰ ভিতৰত আৰু বাহিৰৰ মহিলাসকলে একেলগে কাম কৰাৰ বাবে এক পোষকতামূলক মঞ্চ।

মহিলা, শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত আফগানিস্তানৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা বিশ্বই শিকিব পাৰে। যিকোনো শান্তি আলোচনাত মহিলাসকল আৰম্ভণিৰে পৰা জড়িত হ’ব লাগিব, আৰু তেওঁলোকে অৰ্থপূৰ্ণভাৱে জড়িত হ’ব লাগিব। আৰু মহিলাসকলে কেতিয়াও হাৰ নামানিব। তেওঁলোকে প্ৰতিৰোধ কৰি থাকিব, নিজৰ দাবী বিচাৰিব, নিজৰ স্বাধীনতা বিচাৰিব।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজে নিজৰ লিভাৰেজ ব্যৱহাৰ কৰি মহিলাসকলৰ ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণৰ অধিকাৰ ঘূৰাই অনাৰ বাবে, আইনৰ শাসন ঘূৰাই অনাৰ বাবে, আমি হেৰুৱা গণতন্ত্ৰ ঘূৰাই পোৱাৰ পোষকতা কৰি থাকিব লাগিব। বিশ্বৰ মানুহে আমাৰ সৈতে সংহতিৰে থিয় দি থাকিব লাগে, তেওঁলোকৰ মঞ্চ ব্যৱহাৰ কৰি আমাৰ মাত মাতিব লাগে, তেওঁলোকৰ চৰকাৰক আফগানিস্তানৰ জনসাধাৰণৰ বাবে অধিক কাম কৰিবলৈ ঠেলি দিব লাগে।

মই এতিয়া মোৰ দেশত নাই। মই মোৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক মৰ্যাদা হেৰুৱালোঁ; মই মোৰ পৰিচয় হেৰুৱাই পেলালোঁ। কিন্তু মই মোৰ আশা হেৰুৱাব পৰা নাছিলো। আমি এটা অতি আশাবাদী জাতি। আমাৰ মানুহৰ উন্নত জীৱনৰ অহৰহ দাবীয়েই মোক আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিছে।

হাবিবা চাৰাবি: মোৰ বিশ্বাস আমি আমাৰ দেশখন ঘূৰাই পাব পাৰো

হাবিবা চাৰাবি পেছাত ফাৰ্মাচিষ্ট আৰু জনপ্ৰিয় ৰাজনীতিবিদ। আফগানিস্তানৰ মহিলা পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পিছত তেওঁ দেশখনৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা গৱৰ্ণৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। তালিবানৰ সৈতে শান্তি আলোচনাৰ সময়ত হাবিবাক উচ্চ শান্তি পৰিষদৰ উপ-অধ্যক্ষ নিযুক্তি দিয়া হৈছিল—আন চাৰিগৰাকী মহিলা আলোচনাপন্থীৰ সৈতে। এতিয়া নিৰ্বাসিত হৈ তেওঁ নৱ প্ৰজন্মক যুঁজখন শেষ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা যোগোৱাত মনোনিৱেশ কৰিছে।

তেওঁৰ মুখেৰে শুনকঃ

মোৰ পৰিয়ালটো যোৱা ৫০ বছৰে ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত হৈ আছে। তালিবানৰ প্ৰথম শাসনৰ সময়ত মই পাকিস্তানলৈ পলায়ন কৰিছিলো য’ত মই আফগান অনুপ্ৰৱেশকাৰী শিশুৰ সৈতে শিক্ষাৰ ওপৰত কাম কৰি আছিলো। আফগানিস্তানলৈ উভতি আহি ৰাজনীতিলৈ ঘূৰি আহি মোৰ দেশৰ মহিলাসকলৰ বাবে কাম কৰিবলগীয়া হ’ল৷ মই প্ৰথমে মহিলা পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী আছিলো, তাৰ পিছত মোক প্ৰথম মহিলা ৰাজ্যপাল হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত

মই উচ্চ শান্তি পৰিষদৰ উপ-সভাপতি আছিলো আৰু শেষত দোহা শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত তালিবানৰ সৈতে শান্তিৰ আলোচনা কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়া হৈছিলো।

তালিবানে আফগানিস্তান দখল কৰাৰ সময়ত মই ডোহাত আছিলো। আৰু মই কাবুললৈ উভতি যাব নোৱাৰিলোঁ। আৰম্ভণিতে মই হতাশ হৈছিলোঁ। মই হতাশ হৈ পৰিলোঁ। কিন্তু মই অতি সোনকালেই বুজিলোঁ যে যুঁজখন শেষ হোৱা নাই। মই উপলব্ধি কৰিলোঁ যে আমাৰ নতুন প্ৰজন্মৰ আফগান যুৱতীসকলক মই প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিব লাগিব।

মই অতি সোনকালেই আকৌ ব্যস্ত হৈ পৰিলোঁ— পোষকতা, নেটৱৰ্কিং: কেৱল মহিলাৰ বাবেই নহয়, হাজাৰা সংখ্যালঘু, মোৰ সম্প্ৰদায়ৰ বাবেও। হিংসাৰ সন্মুখীন হ’লে, বৈষম্যৰ সন্মুখীন হ’লে, গণহত্যাৰ সন্মুখীন হ’লে মই উঠি আহি পোষকতা কৰিবলগীয়া হৈছিল— নাৰী হিচাপে মোৰ অধিকাৰৰ বাবে, হাজাৰা নাৰী হিচাপে মোৰ অধিকাৰৰ বাবে।

যেতিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্য্য পৰিকল্পনা আৰম্ভ হৈছিল তেতিয়া আফগানিস্তানৰ নাগৰিক সমাজ অতি সক্ৰিয় আছিল। মহিলা, শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ বাবে আৰু বিশেষকৈ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত অধিক মহিলা থকাৰ বাবে তেওঁলোকৰ পোষকতাৰ ফলত উচ্চ শান্তি পৰিষদৰ তেৰগৰাকী মহিলা সদস্যৰ উত্থান হৈছিল—আৰু মই আছিলোঁ উপ-অধ্যক্ষ।

ইয়াৰ ফলত তালিবানৰ সৈতে আফগানৰ ভিতৰৰ আলোচনাত গণৰাজ্যৰ হৈ আলোচনাপন্থী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল চাৰিগৰাকী মহিলা—আৰু মইও এই চাৰিগৰাকী মহিলাৰ ভিতৰত এগৰাকী আছিলোঁ। শান্তি আলোচনাপন্থী হিচাপে আমাৰ ভূমিকা আছিল মহিলাৰ অধিকাৰৰ পোষকতা কৰা আৰু আফগানিস্তানৰ মহিলাৰ সমগ্ৰ জনসংখ্যাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা দুয়োটা।

আমাৰ ভূমিকাও আছিল আলোচনাৰ প্ৰতিটো অংশতে, অৰ্থনীতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নিৰাপত্তালৈকে। আমাৰ পোষকতাত আমি সংবিধানখনক বহুত ব্যৱহাৰ কৰি আছিলো—সংবিধানত মহিলাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে—আৰু আমি বিচাৰিছিলো যে তালিবানে সংবিধানখনক যিদৰে আছে তেনেদৰেই গ্ৰহণ কৰক। তেওঁলোকে কেতিয়াও কৰা নাছিল।

তালিবানৰ লগত কথা পতাটো সহজ নাছিল যদিও আমি সহনশীল আছিলোঁ। মহিলা হিচাপে আমাক প্ৰায়ে আওকাণ কৰা হৈছিল: কেতিয়াবা আমাৰ বাবে দুৱাৰ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল, কেতিয়াবা আমাক বাহিৰত ৰখা হৈছিল। কিন্তু আমাৰ চাৰিওৰে এটা নিয়ম আছিল— আলোচনাৰ প্ৰতিটো অংশতে, প্ৰতিখন বৈঠকতে আমি মহিলাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাটো নিশ্চিত কৰা।

আমাৰ আন এটা নিয়মো আছিল— আফগানিস্তানৰ ভিতৰত নাগৰিক সমাজৰ সৈতে জড়িত হোৱা। প্ৰতিবাৰেই আলোচনাৰ পৰা বিৰতি লৈ আমি কাবুললৈ উভতি গৈ নাগৰিক সমাজৰ লগত আলোচনা কৰিছিলো, মহিলাৰ লগত পৰামৰ্শ কৰিছিলো। দেশৰ ভিতৰৰ পৰা তেওঁলোকৰ মতামত আলোচনাৰ মেজলৈ লৈ যোৱাটো আমাৰ দায়িত্ব আছিল।

আফগানিস্তান তালিবানে দখল কৰাৰ অভিজ্ঞতা মই দুবাৰকৈ অনুভৱ কৰিছিলো। কিন্তু যোৱা বছৰ কথাটো বেলেগ আছিল। আগতে আমি নাজানিছিলো তালিবানে কি কৰিব পাৰে, তেওঁলোকৰ মতাদৰ্শ কি। কিন্তু এইবাৰ আমি কৰিলোঁ। আৰু এইবাৰ আমাৰ হাতত আমি ইমান কষ্ট কৰা সকলো বস্তুৱেই আছিল: প্ৰতিষ্ঠান, শ শ মহিলা নেতৃত্বাধীন এন জি অ’।

আমাৰ চৰকাৰখন নিখুঁত হোৱাৰ পৰা বহু দূৰত আছিল, কিন্তু আমাৰ এটা ব্যৱস্থা আছিল— যিটো ব্যৱস্থা আমি ঠিক কৰিব পাৰিলোঁ আৰু ভিতৰত কাম কৰিব পাৰিলোঁ। এইবাৰ আমি সকলো হেৰুৱালোঁ।

দশক দশক ধৰি আমাৰ কাম যেন অসাৰ হৈ পৰিল; এনে লাগিছিল যেন সময়, শক্তি, কঠোৰ পৰিশ্ৰম, সকলো মাত্ৰ নোহোৱা হৈ গ’ল। কেইবা সপ্তাহ ধৰি মই কাম কৰিব নোৱাৰিলোঁ, খাব নোৱাৰিলোঁ, ভাবিব নোৱাৰিলোঁ—সৰ্বোপৰি ঘৰলৈ উভতি যাব নোৱাৰিলোঁ। বৰ্তমান ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা লাখ লাখ আফগান লোকৰ কথা ক’বলৈ গ’লে এই অধিগ্ৰহণৰ প্ৰভাৱ মোৰ ওপৰত আছিল বৃহৎ।

ৰাজপথলৈ ওলাই আহি নিজৰ অধিকাৰৰ বাবে চিঞৰি থকা মহিলাসকলে মোক আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিছে আৰু সোঁৱৰাই দিছে যে যেতিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি থাকে তেতিয়া অসম্ভৱ সম্ভৱ। আৰু তেওঁলোকে কেৱল নাৰীৰ বাবেই চিঞৰি থকা নাই—তেওঁলোকে মাত মাতিব নোৱৰা পুৰুষৰ বাবেও চিঞৰিছে; তেওঁলোকে আমাৰ সকলোৰে বাবে, সকলো আফগানৰ বাবে চিঞৰিছে।

মোৰ বিশ্বাস আমি আমাৰ দেশখন ঘূৰাই পাব পাৰো। প্ৰথমতে আমি নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে মহিলাৰ কণ্ঠ কেতিয়াও নিস্তব্ধ নহয়। আমি সংযোগবোৰ কটকটীয়া কৰিব লাগিব—দেশৰ ভিতৰৰ মহিলা আৰু দেশৰ বাহিৰৰ মহিলাৰ মাজত নেটৱৰ্ক ভালকৈ গঢ়িব লাগিব। মহিলাৰ লগত ঘটি থকা সকলো কথা আমি নথিভুক্ত কৰিব লাগিব; আমি সকলো ধৰণৰ হিংসাৰ অন্ত পেলাব লাগিব, বিশেষকৈ মহিলাৰ ওপৰত হোৱা হিংসাৰ।

বহুতে আফগানিস্তান এৰি থৈ গ’ল, কিন্তু দেশৰ ভিতৰৰ কন্ঠ—যিটো সমগ্ৰ দেশৰ সাহসী মহিলাসকলে জীয়াই ৰাখিছে—আগতকৈ অধিক জোৰেৰে। গোটেই জীৱনজুৰি বহুতে আফগানিস্তানক সলনি কৰিব নোৱাৰি বুলি কোৱা শুনিছো।

আমাৰ ইতিহাসে এই কথা ভুল প্ৰমাণ কৰিছে। আমাৰ ৰজাৰ সময়ত মহিলাসকলে বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যাব পাৰিছিল। যোৱা বিশ বছৰ ধৰি আফগান মহিলা নেত্ৰীসকলে আমাৰ সমাজলৈ বহু পৰিৱৰ্তন আনিছে। বামিয়ানৰ ৰাজ্যপাল হিচাপে মই বিদ্যালয়ত ছোৱালীৰ উপস্থিতি দুগুণ কৰিছিলো—এয়া আমাৰ সমাজৰ মানসিকতাৰ এক বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আছিল। মানুহে মানি লৈছিল যে মহিলা মেয়ৰ হ’ব পাৰে, গৱৰ্ণৰ হ’ব পাৰে, মন্ত্ৰী হ’ব পাৰে।

আৰু এগৰাকী মহিলা এদিন আফগানিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হ’ব।

মৰিয়ম ৰায়দঃ এতিয়া সংহতিৰ সময়

তালিবানৰ প্ৰথম শাসনৰ সময়ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মৰিয়াম ৰেয়েদ এগৰাকী মানৱ অধিকাৰৰ সমৰ্থক যিয়ে এসময়ত আফগানিস্তানৰ শান্তি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰালয়ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা আৰু মানৱ অধিকাৰৰ উপ-সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। এতিয়া নিৰ্বাসিত মৰিয়াম জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ত শাসন আৰু গণতন্ত্ৰৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা ফুলব্ৰাইট স্কলাৰ।

মৰিয়মৰ মুখেৰে শুনকঃ

নাৰীৰ অধিকাৰ মোৰ কামৰ আগশাৰীত আছে— সেয়া মোৰ গৱেষণাই হওক বা মোৰ সক্ৰিয়তা হওক। শান্তি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰালয়ত মোৰ কাম আছিল দশক দশক যুদ্ধৰ সন্মুখীন হোৱা দেশ এখনলৈ শান্তি ওভোতাই অনা। আফগানিস্তানৰ ভিতৰত শান্তি কেনেকুৱা হ’ব পাৰে তাৰ এটা ‘শ্বেয়াৰড’ আখ্যান গঢ়ি তুলিছিলোঁ৷ মোৰ কামৰ সময়ত মই লক্ষ্য কৰিছিলো যে মানুহে যেতিয়া শান্তিৰ কথা কয় তেতিয়া নাৰীৰ অধিকাৰ সদায় একাষৰীয়া হৈ থাকে।

প্ৰতিদিনে আফগান মহিলাৰ মাত শুনাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ মই চেষ্টা কৰি আছিলো। যদি আপুনি শান্তি আৰু ন্যায়ৰ কথা কয় তেন্তে নিশ্চিত হ’ব লাগিব যে দেশৰ আধা জনসংখ্যা সেই প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ। ই কেৱল সাধাৰণ জ্ঞান নহয়: গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে যেতিয়া মহিলাসকলে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াত, নেতৃত্বৰ ভূমিকাত নিয়োজিত হয়, তেতিয়া দেশসমূহ অধিক শান্তিপূৰ্ণ হয়। আমি এই গৱেষণাক আওকাণ কৰিব নোৱাৰো।

আনকি সেই সময়তো কথাবোৰ সহজ নাছিল: যিসকল মহিলাৰ কণ্ঠস্বৰ আছিল, যিসকল মহিলা ৰাজহুৱা স্থানত দৃশ্যমান আৰু উপস্থিত আছিল—যেনে কৰ্মী, সাংবাদিক আৰু চৰকাৰী কৰ্মচাৰী—দৈনিক লক্ষ্য কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। প্ৰতিদিনে মোৰ এই ভয়টো আছিল যে সেইটোৱেই হয়তো মোৰ কাবুলত কাম কৰাৰ শেষ দিন হ’ব।

কিন্তু সেই সময়ত আমি কাম কৰি থকা কাৰণটোৱে আমাক আগুৱাই লৈ গৈছিল; সেই সময়ত উন্নত ভৱিষ্যতৰ আশাৰ কেতিয়াও অভাৱ নাছিল। মই দেশত থকা শেষ দিনটোলৈকে আফগানিস্তানত শান্তিৰ বাবে কাম কৰিছিলো।

আফগানিস্তানৰ পতনৰ সময়ত মই মোৰ দেশখন এৰি আমেৰিকাত ফুলব্ৰাইটৰ পণ্ডিত হিচাপে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিলোঁ; নিজকে এনে জ্ঞান আৰু দক্ষতাৰে সজ্জিত কৰিবলৈ যিয়ে মোক মোৰ অশান্ত, কিন্তু সুন্দৰ মাতৃভূমিক ভালদৰে সেৱা আগবঢ়াবলৈ সহায় কৰিব। এই শৈক্ষিক যাত্ৰা ৰাজনৈতিক নিৰ্বাসনলৈ পৰিণত হ’ব আৰু ঘৰলৈ উভতি অহাটো সপোন হৈ পৰিব বুলি মই কল্পনাও কৰিব পৰা নাছিলো।

প্ৰথম ছমাহ ধৰি মই এই কথা নিশ্চিত কৰাত মনোনিৱেশ কৰিলোঁ যে যিসকল মহিলা কণ্ঠস্বৰ আছিল, যিয়ে তালিবানৰ অন্যায়ৰ সমালোচনা কৰিছিল— কৰ্মী, ৰাজনীতিবিদ, সাংবাদিক আৰু মহিলা ন্যায়াধীশ—সেইসকল বহুকেইজন নিৰাপদ। মই জানিছিলোঁ যে আফগানিস্তান তেওঁলোকৰ বাবে আৰু নিৰাপদ নহয়; মই জানিছিলোঁ যে ‘বেষ্ট-কেছ চিনাৰিঅ’’ত তেওঁলোকে নিজৰ শক্তিশালী কন্ঠবোৰ হেৰুৱাব পাৰে।

মহিলা আন্দোলনৰ কথা আহিলে বিশ্বজুৰি কথাবোৰ আগবাঢ়িছে বুলি বিশ্বাস কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখা যায়। আফগানিস্তানৰ লগত যিটো হ’ল সেয়া বিশ্বৰ বাবে এক শিক্ষা: যে মহিলাৰ অধিকাৰৰ ওপৰত অগ্ৰগতি সকলোতে ভংগুৰ। আমি এৰাতিতে সকলো হেৰুৱালোঁ। কিন্তু আফগানিস্তান পৰিত্যাগ কৰাটো মোৰ বাবে কেতিয়াও বিকল্প নাছিল।

বৰ্তমান মই বাস কৰা আমেৰিকাৰ পৰাই মই আফগানিস্তানত এতিয়াও কাম কৰা মহিলা সংগঠনসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। এই সংগঠনসমূহৰ সৈতে জড়িত কিছুমানক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে; কিছুমানক মাৰপিট কৰা হৈছে; কিছুমানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে; বহুতে নিৰ্ভয়ে এতিয়াও প্ৰতিৰোধ কৰি আছে।

আপোচৰ দ্বাৰা অনা কোনো শান্তি কেতিয়াও স্থায়ী নহয়। আমি মহিলাসকলক কিয় সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে সেয়া এতিয়া প্ৰশ্নও হ’ব নালাগে। আৰু এই কাৰণেই তালিবানৰ অধীনত মহিলা, শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ এজেণ্ডা পূৰ্বতকৈ অধিক প্ৰয়োজনীয় আৰু অধিক জৰুৰী। কাৰ্যসূচীৰ সকলো উপাদান গুৰুত্বপূৰ্ণ: সুৰক্ষা আৰু অংশগ্ৰহণ অবিহনে আপুনি সংঘাত ৰোধ কৰিব নোৱাৰে।

বিশ্বই ছোৱালীৰ বাবে বিদ্যালয় খোলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিলেও—যিটো অন্যতম জৰুৰী প্ৰয়োজনীয়তা—তেওঁলোকে মনত ৰাখিব লাগিব যে আফগান মহিলাসকলে কেৱল শ্ৰেণীকোঠাত স্থানৰ বাবে যুঁজ দিয়া নাছিল। তেওঁলোকে নিজৰ সম্পূৰ্ণ অধিকাৰৰ বাবে যুঁজিছিল, ৰাজনীতিত স্থানৰ বাবে যুঁজিছিল, সংগঠনৰ নেতা হিচাপে, নিজৰ সম্প্ৰদায়ৰ নেতা হিচাপে স্থানৰ বাবে যুঁজিছিল।

তেওঁলোকে গৌৰৱেৰে দেশখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাত অংশ লৈছিল—নিজৰ জীৱন বিপন্ন কৰি—আৰু উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব লাভ কৰিছে। আফগান মহিলাৰ কাৰণটো কেৱল শ্ৰেণীকোঠালৈ হ্ৰাস নকৰো আহক। নাৰীৰ অধিকাৰৰ সম্পূৰ্ণ পৰিসৰ ঘূৰাই দিব লাগিব।

মই প্ৰতিনিধিত্ব কৰা গণতান্ত্ৰিক দেশৰ পৰা এগৰাকী যুৱতী হিচাপে আমেৰিকালৈ আহিছিলো। আফগান মহিলাসকলৰ শান্তিৰ আহ্বানক উন্নীত কৰাৰ বাবে কাম কৰাটো মোৰ বাবে আছিল এক উচ্চ আহ্বান; ই মোৰ মূল প্ৰেৰণা আছিল। নেতৃত্বৰ পদত থকা এগৰাকী যুৱতী হিচাপে মই আফগানিস্তানৰ নৱ প্ৰজন্মকো প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আছিলো আৰু শান্তিৰ স্বাৰ্থত যাতে তেওঁলোকৰ মূল্যবোধৰ লগত আপোচ কৰা নহয় তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিছিলো।

আফগানিস্তানৰ জনসংখ্যাৰ দুই তৃতীয়াংশ ২৫ বছৰৰ তলৰ—এই প্ৰজন্মৰ চিন্তাধাৰা বেলেগ, যিয়ে বিশ্বৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ সৈতে উমৈহতীয়া মূল্যবোধ আৰু স্বাৰ্থৰ অংশীদাৰ, যিয়ে গণতন্ত্ৰ আৰু স্বাধীনতাত বিশ্বাস কৰে আৰু নিজৰ অংশ পালন কৰিবলৈ সাজু সেই পৃথিৱীখন গঢ়ি তোলাত।

ৰাতিটোৰ ভিতৰতে মই মোৰ পৰিচয় আৰু এসময়ত গৌৰৱ কৰা সকলো বস্তু হেৰুৱাই পেলালোঁ। মোৰ গৃহ চহৰখন হেৰুৱালোঁ। মই মোৰ দেশ হেৰুৱালোঁ। মই এতিয়া ৰাষ্ট্ৰহীন, অতি সোনকালে শৰণাৰ্থী হ’ম। মোৰ লগত যিটো হ’ল, আফগানিস্তানৰ লগত যিটো হ’ল, সেয়া কেৱল নাৰীৰ সংগ্ৰাম নহয়; ই কেৱল এখন দেশৰ সংগ্ৰাম নহয়—এয়া এক ভাগ-বতৰা কৰা দায়িত্ব।

ইতিহাসে যদি আমাক এটা পাঠ শিকাইছিল, সেয়া হ’ল পৃথিৱীৰ এটা অংশত যিবোৰ ঘটে তাৰ প্ৰভাৱ সমগ্ৰ বিশ্বতে পৰিব। আমি যিটোৰ বাবে যুঁজি আছিলো, সেয়া কেৱল ‘আউট ফাইট’ নাছিল, গণতন্ত্ৰৰ বাবে, বিশ্বব্যাপী প্ৰযোজ্য হৈ থকা মূল্যবোধৰ বাবে যুঁজ আছিল। এতিয়া সংহতিৰ সময়ো।

এক বিশ্বব্যাপী ভগ্নীত্বৰ সময়। বিশ্বজুৰি নাৰী আন্দোলনসমূহে আফগানিস্তানৰ মহিলাসকলৰ সৈতে আৰু স্বৈৰাচাৰী শাসনৰ অধীনত বাস কৰা সকলো মহিলাৰ সৈতে সংহতিৰে থিয় দিব লাগে আৰু এই মহিলাসকলে কি অৱস্থাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে সেই বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰিব লাগে।

[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলা দপ্তৰৰ পৰা প্ৰচাৰিত আৰু অৰবিন্দ ৰাভাৰ দ্বাৰা অসমীয়ালৈ ভাঙনি]

Mahabahu.com is an Online Magazine with collection of premium Assamese and English articles and posts with cultural base and modern thinking.  You can send your articles to editor@mahabahu.com / editor@mahabahoo.com ( For Assamese article, Unicode font is necessary)