RelatedPosts

গছে সলায় পাত, পক্ষীয়ে লগায় মাত

May 14, 2026

পৃথিৱীৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় অনন্য বটল গছঃ বাওবাব

May 11, 2026

ব’হাগ আৰু অসমৰ অৰ্থনীতি

May 8, 2026

শূন্য মঞ্চ, স্তব্ধ সুৰ: জুবিনহীন বিহু

#ZubeenGarg

নীলিম কাশ্যপ বৰঠাকুৰ

বসন্ত আহে। কুলিৰ মাতে আকাশ-বতাহ কঁপাই তোলে। কপৌ ফুলৰ পাহিত ৰঙীন হয় অসমীয়াৰ মন-প্ৰাণ। কিন্তু যোৱা কেইবাটাও দশক ধৰি অসমীয়াৰ বাবে বহাগ মানে কেৱল প্ৰকৃতিৰ পৰিৱৰ্তনেই নহয়, বহাগ মানে এক উন্মাদনা, যাৰ নাম জুবিন গাৰ্গ। আজি যদি আমি এক মুহূৰ্তৰ বাবে কল্পনা কৰো ‘জুবিনহীন বিহু’, তেন্তে বুকুৰ কোনোবা এটা কোণত এক গভীৰ শূন্যতাই বিৰাজ কৰিব। জুবিন কেৱল এজন কণ্ঠশিল্পী নহয়, তেওঁ অসমীয়াৰ আবেগ, এটা বিদ্ৰোহী সত্তা আৰু আমাৰ সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। জুবিন অবিহনে বিহুৰ কল্পনা কৰাটো যেন এটি দেহৰ পৰা আত্মা বিয়োগ হোৱাৰ দৰেই এক যন্ত্ৰণাদায়ক অনুভৱ।

বিহুৰ প্ৰস্তুতিৰ পৰৰ পৰাই অসমৰ প্ৰতিখন গাঁও, প্ৰতিটো নগৰৰ বিহু সমিতিৰ মাজত এটা প্ৰশ্নই সৰ্বাধিক চৰ্চা লাভ কৰে – “এইবাৰ আমাৰ মঞ্চত জুবিন আহিব নে?” এয়া কেৱল এটা প্ৰশ্ন নহয়, এয়া এক বিৰাট প্রত্যাশা।

অসমৰ প্ৰতিটো বিহু উদযাপন সমিতিৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক নিজৰ মঞ্চত এবাৰলৈ হ’লেও আমন্ত্ৰণ কৰাটো যেন এক পৰম স্বপ্নৰ দৰে। যাৰ বাবে সমিতিৰ বিষয়ববীয়াসকলে বছৰ বছৰ ধৰি পৰিকল্পনা কৰে। জুবিনৰ উপস্থিতি মানেই কেৱল ভিৰ নহয়, জুবিনৰ উপস্থিতি মানেই সেই অঞ্চলটোৰ বাবে এটা গৌৰৱৰ বিষয়। বহু সময়ত এনেকুৱাও দেখা যায় যে জুবিনক আনিবলৈ গৈ সমিতিয়ে নিজৰ সামৰ্থ্যৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে, কিন্তু সেই সকলো কষ্ট সাৰ্থক হয় যেতিয়া নিশাটোৰ বাবে হ’লেও তেওঁৰ সুৰত হাজাৰ হাজাৰ মানুহ একাত্ম হৈ পৰে।

নব্বৈৰ দশকৰ সেই সময়ছোৱাৰ কথা মনত পেলালে আজিও চকুৰ আগত ভাহি উঠে এক বিপ্লৱৰ ছবি। সেই সময়ত অসমীয়া বিহু সুৰীয়া গীতৰ ধাৰাটোত জুবিনে এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল। ‘অনামিকা’ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা সেই যাত্ৰাই যেতিয়া বিহুৰ মঞ্চ স্পৰ্শ কৰিছিল, তেতিয়া প্ৰতিজন ডেকাই যেন বিচাৰি পাইছিল নিজৰ মনৰ কথা কোৱাৰ এক মাধ্যম।

জুবিনৰ বিহু মানেই আছিল এক নতুন তৰংগ। তেওঁৰ কণ্ঠত থকা সেই যাদুৱে বুঢ়া-মেঠা, ডেকা-গাভৰু সকলোকে একেলগে নচুৱাই তুলিছিল। মনত পৰে সেই কাহিনীবোৰলৈ, যেতিয়া জুবিনৰ গান শুনিবলৈ মানুহে নিশা দুই-তিনি বজালৈকে অপেক্ষা কৰিছিল। বৰষুণে তিয়াই দিলেও মানুহৰ উন্মাদনা কমি যোৱা নাছিল। মঞ্চত জুবিনে যেতিয়া সেই বিশেষ ভঙ্গীৰে হাতখন দাঙিছিল, হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ চিঞৰত আকাশ কঁপি উঠিছিল। সেইটোৱেই আছিল জুবিনৰ শক্তি।

জুবিনৰ বিহু গীতবোৰৰ মাজত কেৱল ঢোল-পেঁপাৰ শব্দই নাছিল, তাত আছিল মাটিৰ সুবাস। ‘মায়া’ এলবামৰ সেই দিনবোৰ বা ‘জানমণি’ৰ সেই জনপ্ৰিয় গীতবোৰ, প্ৰতিটোৱেই আছিল একো একোটা ইতিহাস। তেওঁৰ গীতত বিহুৰ পৰম্পৰাগত সুৰটোৱে এক আধুনিক সাজ পিন্ধিছিল, যিটোৱে নতুন প্ৰজন্মক নিজৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰিছিল।

এটা কাহিনী আজিও বহুতৰ মুখত শুনা যায়- এবাৰ এখন বিহু মঞ্চত জুবিনে গীত গাই থাকোঁতে হঠাতে কাৰেণ্ট গৈছিল। কিন্তু জুবিন ৰৈ যোৱা নাছিল। তেওঁ খালী ডিঙিৰেই হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ লগত গীত গাই গৈছিল আৰু সেই নিশাৰ নিস্তব্ধতাত কেৱল জুবিনৰ কণ্ঠ আৰু মানুহৰ হাততালিৰ শব্দই এক অদ্ভুত মায়াময় পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিছিল। এয়াই আছিল তেওঁৰ শ্ৰোতাৰ লগত থকা আত্মিক সম্পৰ্ক।

এতিয়া যদি আমি ভাবো যে এদিন জুবিনৰ এই কণ্ঠ চিৰদিনৰ বাবে নিস্তব্ধ হৈ পৰিব, তেন্তে সেইটো অসমীয়া সমাজৰ বাবে হ’ব এক অপূৰণীয় ক্ষতি। জুবিনৰ মৃত্যুৰ পিছৰ বিহু হ’ব কেৱল এক নিয়মত পৰিণত হোৱা উৎসৱ। যিটো সময়ত মঞ্চত জুবিনৰ সেই উন্মাদনা নাথাকিব, সেই সময়ত অসমীয়া বিহুৱে যেন তাৰ প্ৰাণ হেৰুৱাই পেলাব।

প্ৰতিটো বিহুৰ মঞ্চত তেওঁৰ অনুপস্থিতিয়ে আমাক বাৰে বাৰে সোঁৱৰাই দিব যে আমি কি হেৰুৱালোঁ। আকাশত কুলিৰ মাত থাকিব, ঢোলৰ গুমগুমনি থাকিব, কিন্তু সেই বিশেষ কণ্ঠটো নাথাকিব যিয়ে আমাক একেলগে কান্দিবলৈ শিকাইছিল আৰু একেলগে নাচিবলৈ প্ৰেৰণা দিছিল। তেওঁৰ অবিহনে বিহু হ’ব এটি নিসংগ সুৰৰ দৰে, য’ত ছন্দ থাকিব কিন্তু প্ৰাণ নাথাকিব।

প্ৰতিটো বিহুৰ বতৰত যেতিয়া ৰাস্তাই-ঘাটে, গাড়ীত-ঘৰত জুবিনৰ গীতবোৰ বাজি থাকিব, তেতিয়া সেই গীতবোৰে মানুহক আমনি কৰিব। কিন্তু জুবিন গাৰ্গ এনে এজন ব্যক্তি, যি কেতিয়াও মৰি যাব নোৱাৰে। তেওঁৰ সৃষ্টিৰ মাজত, তেওঁৰ বিহুৰ মাজত তেওঁ চিৰকাল জীয়াই থাকিব। জুবিনহীন বিহুৱে অসমীয়া জাতিক অধিক আৱেগিক কৰি তুলিব। প্ৰতিটো বিহুৰ মঞ্চত নতুন শিল্পীয়ে গান গাব, কিন্তু প্ৰতিটো সুৰতে জুবিনৰ ছায়া বিচাৰি ফুৰিব শ্ৰোতাই। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত বিহু হ’ব তেওঁক শ্ৰদ্ধা জনোৱাৰ এক মাধ্যম।

জুবিন গাৰ্গৰ ব্যক্তিত্বৰ আটাইতকৈ মহৎ দিশটো হ’ল তেওঁৰ নিঃস্বাৰ্থতা। বৰ্তমানৰ এই যান্ত্ৰিক যুগত য’ত প্ৰতিজন শিল্পীয়ে পেছাদাৰী চুক্তিত আৱদ্ধ থাকে, তাৰ বিপৰীতে জুবিনে বহুবাৰ দেখুৱাই দিছে যে তেওঁ কেৱল টকাৰ বাবে গান নাগায়। এনে অনেক উদাহৰণ আছে য’ত এখন দৰিদ্ৰ বিহু সমিতিয়ে বা বানপীড়িত অঞ্চলৰ যুৱকসকলে তেওঁক আমন্ত্ৰণ কৰিবলৈ গৈ আৰ্থিক অনাটনৰ কথা কৈছে আৰু জুবিনে বিনাদ্বিধাই কোনো পাৰিশ্ৰমিক নোলোৱাকৈয়ে গীত গাই সেই অঞ্চলৰ মানুহক আনন্দ দিছে।

কেতিয়াবা আকৌ তেওঁৰ অনুষ্ঠানৰ পৰা সংগ্ৰহ হোৱা ধন তেওঁ নিজেই মঞ্চৰ পৰাই কোনোবা চিকিৎসাধীন ৰোগী বা অভাৱী শিক্ষাৰ্থীক দান কৰি আহিছে। এজন শিল্পী হিচাপে তেওঁৰ এই দয়াশীল চৰিত্ৰই তেওঁক এজন মহাতাৰকাতকৈও অধিক এজন ‘মানুহৰ শিল্পী’ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।

ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক প্রেক্ষাপটতো জুবিনৰ ভূমিকা অতিশয় গুৰুত্বপূৰ্ণ। চৰকাৰৰ জনবিৰোধী নীতিৰ বিৰুদ্ধে বা অসমৰ স্বাৰ্থৰ হকে মাত মাতিবলৈ তেওঁ কেতিয়াও কুণ্ঠাবোধ কৰা নাই। সেয়া ‘কা’ (CAA) বিৰোধী আন্দোলনেই হওক বা বানপানীৰ সমস্যাই হওক, জুবিন সদায় ৰাইজৰ পক্ষত থিয় দি আহিছে।

বহু সময়ত তেওঁক চৰকাৰী তন্ত্ৰৰ পৰা বাধা দিয়াৰ চেষ্টা কৰা হৈছে, কিন্তু জুবিনৰ বিদ্ৰোহী সত্তাই কোনোদিন কাৰো ওচৰত আঁঠু লোৱা নাই। অসমীয়া সমাজৰ বাবে জুবিন কেৱল এজন শিল্পীয়েই নহয়, তেওঁ হ’ল ন্যাৰ্য প্ৰাপ্তিৰ হকে যুঁজ দিয়া এজন সেনানী। তেওঁৰ বাবে ন্যায় বিচাৰি ৰাইজেও সদায় মাত মাতি আহিছে, কাৰণ জনসাধাৰণে জানে যে জুবিন থাকিলেহে অসমীয়াৰ বলিষ্ঠ কণ্ঠটো জীয়াই থাকিব।

জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰভাৱ আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি অসমীয়া সমাজত অতি গভীৰ। তেওঁৰ গানৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষাক সমগ্ৰ বিশ্বতে জনপ্ৰিয় কৰাই নহয়, বৰঞ্চ তেওঁ সমাজৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত এক আমূল পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেওঁৰ সমাজসেৱামূলক কাম-কাজ, বিশেষকৈ বনজ সম্পদ আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ বাবে কৰা প্ৰচেষ্টা, যুৱ প্ৰজন্মক পৰিৱেশ সচেতন কৰি তুলিছে।

জুবিনৰ গানৰ লগত জড়িত আবেগবোৰে অসমীয়া মানুহৰ হিয়াৰ আমঠু স্বৰূপ হৈ পৰিছে। তেওঁৰ বিৰুদ্ধে যিয়েই ষড়যন্ত্ৰ নহওক কিয়, অসমৰ ৰাইজে সদায় তেওঁৰ পক্ষত থিয় দিছে, কাৰণ জুবিন গাৰ্গ মানেই হ’ল এক অনমনীয় শক্তি। তেওঁৰ যাত্ৰা অব্যাহত থাকিব আৰু তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজি চিৰকাল অসমীয়া জাতিৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ ৰ’ব। তেওঁ কেৱল এজন শিল্পী নহয়, তেওঁ অসমীয়া জাতিৰ এক স্বাভিমান।

আজিৰ এই দিনত জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতি থকা আমাৰ মৰম আৰু আৱেগ কেৱল শব্দৰে প্ৰকাশ কৰা অসম্ভৱ। তেওঁ আমাক দি গৈছে এক বিশাল সাংস্কৃতিক সম্পদ। জুবিন গাৰ্গ অবিহনে অসমীয়া বিহু আধৰুৱা, নিস্তেজ। তেওঁ আমাৰ বুকুৰ ধপধপনি, আমাৰ বিহুৰ প্ৰাণ। তেওঁৰ গীতৰ মাজেৰে তেওঁ প্ৰতিটো বহাগতে আমাৰ মাজলৈ পুনৰ ঘূৰি আহিব।

বিহু আৰু জুবিন, এই দুটা শব্দ এতিয়া সমাৰ্থক হৈ পৰিছে। জুবিনহীন বিহুৰ কথা চিন্তা কৰিলেই চকুৰ কোণ সেমেকি উঠে, কাৰণ তেওঁ কেৱল এজন গায়ক নহয়, তেওঁ আমাৰ জীৱনৰ এটা অবিচ্ছেদ্য অধ্যায়। এই অধ্যায়টো কেতিয়াও শেষ নহয়, ই কেৱল ৰূপান্তৰিত হ’ব এক কালজয়ী স্মৃতিলৈ। জুবিন গাৰ্গ জীয়াই থাকিব প্ৰতিটো বিহুত, প্ৰতিটো অসমীয়াৰ হিয়াত, চিৰদিনৰ বাবে।

Mahabahu.com is an Online Magazine with collection of premium Assamese and English articles and posts with cultural base and modern thinking.  You can send your articles to editor@mahabahu.com / editor@mahabahoo.com (For Assamese article, Unicode font is necessary) Images from different sources.